Hà Nội lấy ý kiến phương án quy hoạch 1/500 cho tổ hợp ga lớn nhất phía Nam Thủ đô
Sở Xây dựng TP Hà Nội đã gửi văn bản đến Cục Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Đường sắt Việt Nam cùng nhiều cơ quan liên quan, đề nghị tham gia góp ý cho hồ sơ Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 tổ hợp ga Ngọc Hồi. Đồ án này được kỳ vọng sẽ tạo nên một cực tăng trưởng hạ tầng giao thông mang tính chiến lược cho khu vực phía nam thành phố.
Tổng quan quy mô và vị trí
Dự án tọa lạc trên địa bàn xã Ngọc Hồi, với tổng diện tích đất nghiên cứu khoảng 267 ha. Quy hoạch được chia thành hai phân khu chính: khu ga phục vụ vận tải rộng 152,2 ha và khu phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) chiếm 114,9 ha. dân số dự kiến trong phạm vi quy hoạch vào khoảng 56.720 người.
Thiết kế kiến trúc phân tầng thông minh
Trục ý tưởng cốt lõi của đồ án là xây dựng một đầu mối giao thông tích hợp ba hệ thống: đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị, với 5 tuyến metro được kết nối gồm các tuyến số 1, 3, 6, 12 và 13.
Về bố cục không gian đứng, tầng hầm 1 là nơi đặt toàn bộ nhà ga của 5 tuyến metro, kèm theo hệ thống đường đỗ, đường dồn, đường tránh và thiết bị vệ sinh toa xe. Tầng mặt đất đóng vai trò hành lang công cộng liên thông giữa quảng trường phía đông và phía tây.
Tầng nổi thứ nhất phục vụ các hoạt động dịch vụ hành khách. Tầng nổi thứ hai bố trí ke ga cho đường sắt quốc gia và đường sắt tốc độ cao. Những tầng cao hơn dành cho không gian dịch vụ thương mại, khu vực hành chính và trung tâm đào tạo. Cách phân chia theo chiều dọc này nhằm tối ưu hóa luồng trung chuyển giữa các phương thức vận tải đồng thời bảo đảm an toàn vận hành.

Hạ tầng kỹ thuật từng khu vực
Khu đường sắt quốc gia bao gồm ga hành khách, hệ thống đường đón gửi tàu, bãi lưu và xưởng bảo dưỡng phương tiện. Đối với đường sắt tốc độ cao, phương án quy hoạch bố trí riêng nhà ga, khu đậu tàu, tuyến thử nghiệm, xưởng kỹ thuật cùng kho bãi phụ trợ.
Dự báo nhu cầu vận tải
Theo tính toán của đơn vị tư vấn, sản lượng hành khách trên tuyến đường sắt tốc độ cao sẽ đạt xấp xỉ 34 triệu lượt vào năm 2040 và tăng lên 62 triệu lượt năm 2050. Đường sắt quốc gia dự kiến phục vụ khoảng 19,4 triệu lượt khách vào năm 2050. Năm tuyến metro tích hợp tại đây được kỳ vọng đáp ứng lưu lượng trung bình 247.500 lượt hành khách mỗi ngày.
Kết nối giao thông và phân bổ đất đai
Tổ hợp ga được định hướng liên kết trực tiếp với quốc lộ 1, đường vành đai 3,5, vành đai 4 và cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ. Trong nội khu, quảng trường, điểm đón trả, bãi đỗ xe và tuyến đi bộ được thiết kế nhằm tạo sự chuyển tiếp liền mạch giữa đường sắt, xe buýt và phương tiện đường bộ.
Quỹ đất đầu mối hạ tầng kỹ thuật (nhà ga, depot, đường ray) được đề xuất khoảng 109 ha; cây xanh cảnh quan gần 15 ha; bãi đỗ xe khoảng 11 ha; giao thông nội bộ gần 14 ha. Mật độ xây dựng tối đa trong khu hạ tầng kỹ thuật giới hạn ở mức 60%.
Khu TOD và định hướng phát triển đô thị
Phân khu TOD rộng khoảng 114 ha được quy hoạch đa chức năng: nhà ở, thương mại, giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và không gian xanh công cộng. Diện tích đất chung cư và hỗn hợp khoảng 43 ha, với chiều cao công trình tối đa 35 tầng; đất cây xanh công cộng khoảng 16 ha; đất giáo dục 10 ha. Khu vực này gắn liền với định hướng hình thành Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội, vừa phục vụ cư dân vừa đáp ứng nhu cầu của khán giả các sự kiện lớn.
Thách thức và tổ chức thực hiện
Thực trạng khu đất hiện tại có tới 40% là đất nông nghiệp và 27% ao hồ, đầm, đặt ra yêu cầu xử lý nền đất yếu, thoát nước và giải phóng mặt bằng. Về giao thông đối ngoại, tuyến vành đai 3,5 phía bắc tổ hợp có mặt cắt ngang 80 m; trục đường chính phía nam rộng 54 m; các tuyến khu vực từ 19 đến 40 m. Đồ án cũng định hướng khai thác không gian ngầm cho công trình công cộng và hạ tầng kỹ thuật.
UBND TP Hà Nội chịu trách nhiệm bồi thường, hỗ trợ tái định cư và hoàn thiện thủ tục giao – cho thuê đất. Việc đầu tư xây dựng, quản lý vận hành do nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp dự án đảm nhiệm.