Từ “ông trùm” quyền lực đến nhân vật bị đưa vào tầm ngắm
Jensen Huang, 63 tuổi, từng được xem là biểu tượng thành công của ngành công nghệ toàn cầu. Đứng sau Nvidia — doanh nghiệp chip trí tuệ nhân tạo (AI) lọt vào nhóm công ty có vốn hóa lớn nhất thế giới — ông được ví như “ngai vàng của giới bán dẫn”, thậm chí được một số người gọi vui là “ngôi sao nhạc pop của Thung lũng Silicon”. Nhưng ánh hào quang ấy đang mờ dần khi nhà sáng lập này bất ngờ trở thành tâm điểm của một cuộc điều tra liên quan tới cáo buộc quan hệ với “điệp viên Trung Quốc”.

Gốc gác và con đường lập nghiệp
Ông Huang chào đời tại đảo Đài Loan năm 1963 và cùng gia đình định cư ở Mỹ khi mới 9 tuổi. Ông nhận bằng kỹ sư điện tại Đại học Bang Oregon, rồi tiếp tục lấy bằng thạc sĩ chuyên ngànhเดียวกัน tại Đại học Stanford.
Trước khi tạo dựng sự nghiệp riêng, Huang từng làm việc cho AMD, hãng chip lâu đời của Mỹ. Ông sau đó đồng sáng lập Nvidia và biến nơi đây thành gã khổng lồ của ngành bán dẫn, tích lũy khối tài sản cá nhân ước tính khoảng 155 tỷ USD.
Nhận xét về nhân vật này, Stephen Witt — tác giả cuốn tiểu sử Thinking Machine — chia sẻ với BBC rằng “tầm nhìn công nghệ của Jensen Huang hoàn toàn xứng đáng đặt cạnh Steve Jobs”, đồng thời khẳng định chính ông là người đặt nền móng cho loại phần cứng AI mà thế giới đang sử dụng hôm nay.
Mối gắn kết bất thường với chủ nhân Nhà Trắng
Là gương mặt đại diện cho cơn sốt AI, Huang cũng xây dựng quan hệ thân thiết với Tổng thống Donald Trump — nhà lãnh đạo luôn muốn nước Mỹ giữ vững vị thế dẫn đầu công nghệ trước Trung Quốc.
Chuyên gia chiến lược Samo Burja, thuộc công ty phân tích Bismarck Analysis, đánh giá Huang là “nhân tố ảnh hưởng trực tiếp và quan trọng nhất trong cuộc đua AI”. Theo ông Burja, mục tiêu kế tiếp mà tỷ phú này theo đuổi là dùng công nghệ robot để tái cấu trúc nền kinh tế — con đường giúp Mỹ duy trì ưu thế.
Tại hội nghị thượng đỉnh AI tổ chức ở Nhà Trắng hồi tháng 9, với sự góp mặt của 42 giám đốc điều hành công nghệ, ông Trump chọn đứng giữa tỷ phú Elon Musk và Huang — cử chỉ cho thấy mức độ coi trọng đặc biệt dành cho hai nhà lãnh đạo này.
Nhà Trắng nhiều lần ca ngợi Huang là người “thông minh”, “tuyệt vời” và muốn doanh nhân này đi cùng trong các chuyến công du. Khi ông Trump sang Trung Quốc hồi tháng 5, danh sách tháp tùng ban đầu không có tên Huang. song chuyên cơ Không lực Một sau đó đã dừng ở Alaska để đón CEO Nvidia cùng tới Bắc Kinh.
Quan hệ giữa hai người bắt đầu từ năm 2025, khi ông Trump mời Huang dự bữa tối tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago (Florida). Lúc ấy Huang đang ở bang này để nhận Giải thưởng Thành tựu Edison cho những đóng góp với lĩnh vực AI. “Ông ấy nhắn tôi ghé qua ăn tối, và tôi đến”, Huang nhớ lại trong cuộc trả lời AP hồi tháng 6, cho biết ông đi cùng vợ là bà Lori.
Huang mô tả ông Trump là người “cuốn hút và có sức hút lạ thường”, nói chuyện thẳng thắn, cởi mở và luôn đặt cho ông vô số câu hỏi. “Ngay từ lần đầu gặp, ông Trump đã nhắc tới việc tạo thêm việc làm, tái công nghiệp hóa nước Mỹ, bảo đảm an ninh quốc gia và giành chiến thắng”, Huang kể, tiết lộ tổng thống thậm chí còn gọi điện cho ông vào lúc nửa đêm để bàn thảo.
CEO Nvidia nhấn mạnh ông mong muốn các nhà lãnh đạo đều thành công, bất kể thuộc đảng nào: “Chúng ta có thể khác biệt về chính trị, nhưng nên hy vọng ông ấy thành công. Bởi khi Tổng thống Trump thắng lợi, đất nước cũng thắng lợi.”

Nút thắt trong cạnh tranh chiến lược Mỹ — Trung
AI từ lâu là mặt trận then chốt trong cuộc đấu địa chiến lược giữa Washington và Bắc Kinh. Ông Trump nhiều lần tuyên bố hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang chạy đua giành quyền thống trị. “Ai thắng cuộc đua AI, người đó nắm phần quyết định”, ông nói, bởi Mỹ lo ngại nếu Trung Quốc vượt lên, Washington sẽ tụt hậu cả về quân sự lẫn năng lực giám sát.
Chính quan điểm ấy biến Huang thành tâm điểm. Lợi thế của Mỹ phần lớn dựa vào các doanh nghiệp như Nvidia, phối hợp cùng nhà sản xuất bán dẫn Đài Loan (TSMC) — đơn vị chế tạo hơn 90% số chip tiên tiến nhất toàn cầu.
Từ năm 2022, Washington áp dụng hàng loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm chặn Trung Quốc tiếp cận công nghệ AI đỉnh cao, với lý do bảo vệ lợi thế cạnh tranh và an ninh quốc gia. Hệ quả là các hãng như Nvidia gần như mất quyền tiếp cận thị trường béo bở nhất thế giới; Huang từng thừa nhận thị phần Nvidia tại Trung Quốc đã rơi từ khoảng 95% xuống gần như bằng 0.
Những năm gần đây, ông liên tục bay qua bay lại giữa Washington và Bắc Kinh, tìm cách đưa Nvidia trở lại thị trường Trung Quốc dưới sự chấp thuận của Mỹ, đồng thời góp phần định hình chính sách của Nhà Trắng với Bắc Kinh. Ông mong chính quyền Trump cho phép bán sang Trung Quốc mọi loại chip, trừ những dòng tiên tiến nhất. Tuy nhiên, nỗ lực đó cùng quan hệ thân thiết với ông Trump vẫn chưa giúp Huang giành được nhượng bộ nào đáng kể.
Bê bối đời tư và nghi án gián điệp
Jensen Huang vốn được tiếng là “người đàn ông của gia đình”. Ông gặp bà Lori thời còn học ở Đại học Bang Oregon — khi ông 17, bà 19. Huang từng kể mình hứa với vợ rằng bà sẽ đạt toàn điểm A nếu cùng học mỗi tuần, “và kết quả là tôi có một buổi hẹn vào mỗi Chủ nhật”. Ông cũng cam đoan bà sẽ trở thành “phu nhân của một tổng giám đốc” trước khi ông bước sang tuổi 30.
Cuộc hôn nhân của họ từng được xem là hình mẫu ở Thung lũng Silicon. Hai người con — con gái Madison Huang và con trai Spencer Huang — cùng con rể Nico Caprez đều đang làm việc tại Nvidia.
Nhưng “ông trùm” giờ đây vướng vào cáo buộc ngoại tình với một phụ nữ mà giới chức Mỹ xác định là Alice Huang, người bị nghi là điệp viên của Trung Quốc.
Alice Huang từng điều hành Megaspeed, công ty trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Singapore. Doanh nghiệp này lọt vào tầm ngắm của Bộ Thương mại Mỹ vì chi hàng tỷ USD mua chip Nvidia. Giới tình báo Washington cáo buộc Alice Huang là đặc vụ do Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc phái đến, với nhiệm vụ tiếp cận CEO Nvidia, tìm cách tác động để công ty thúc đẩy xuất khẩu các dòng chip AI tiên tiến nhất sang thị trường Trung Quốc. Hiện chưa rõ bà này bị cho là đã chuyển giao thông tin gì, giá trị ra sao hay bắt đầu hoạt động thu thập tình báo từ khi nào.
Một phát ngôn viên Nvidia khẳng định với BBC: “Nếu thực sự là mục tiêu của một mối đe dọa, chính phủ Mỹ hẳn đã thông báo cho chúng tôi.”
Bê bối tình ái được cho là giáng đòn nặng vào danh tiếng vốn rất tốt của Huang, đồng thời gây chấn động giới công nghệ Mỹ. “Tôi biết một lời xin lỗi không thể xóa sạch những gì mình đã làm. Tôi mong gia đình sẽ hàn gắn, và theo thời gian, tôi hy vọng lấy lại được niềm tin của mọi người”, ông viết trong bức thư gửi nhân viên sau khi vụ việc bị phanh phui.
Ngày 9/11, Tổng thống Trump xác nhận FBI đang điều tra mối quan hệ giữa Huang với người phụ nữ bị nghi là gián điệp Trung Quốc, song không nêu rõ cuộc điều tra khởi động từ lúc nào. “Tôi đã hỏi ông ấy có biết người phụ nữ đó là gián điệp không. Ông ấy trả lời ‘tôi hoàn toàn không biết’. Tôi thực sự tin ông ấy”, ông Trump nói, bày tỏ hy vọng CEO Nvidia “sẽ không gặp rắc rối”.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố những câu chuyện về “gián điệp Trung Quốc” là “hoàn toàn vô căn cứ, nhằm bôi nhọ và vu khống” Bắc Kinh, từ chối bình luận thêm.
(Theo BBC, AP, WSJ)